fa بررسی ساختار فیزیکی مغز استخوان ‌برمبنای مدل ریاضی فراکتال‌ها و پدیده‌های ‌رشد محدود به انتشار ناباروری Sterility مروری تحلیلی Analytical Review <p dir="RTL" style="text-align: justify"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:iransharp;"><strong>اهداف: </strong>ساختار مغز استخوان ساده به نظر می‌رسد، ولی ویژگی مهمی دارد که سال‌ها مورد توجه خون‌شناسان و پاتولوژیست‌ها بود. آن ویژگی این است که عناصر نارس مغز استخوان وارد گردش خون نمی‌شوند و فقط در شرایط خاصی نظیر متاستاز به مغز استخوان یا سرطان‌های خون این پدیده رخ می‌دهد. هدف از این مطالعه بررسی ساختار فیزیکی مغز استخوان بر مبنای مدل ریاضی فراکتال‌ها و پدید‌ه‌های رشد محدود به انتشار بود.<br> <strong>مواد و روش‌ها: </strong>لام‌‌های ۳۱ نمونه بیوپسی مغز استخوان از آرشیو نمونه‌های پاتولوژی بخش آسیب‌شناسی بیمارستان رسول اکرم^(ص) دریافت شد و به‌روش پردازش تصویر (</span><span style="font-family: iransharp;">Image Cytometry)</span><span style="font-family: iransharp;">&nbsp;با استفاده از نرم‌افزار </span><span dir="LTR" style="font-family: iransharp;">Image-Pro Plus</span><span style="font-family: iransharp;"> </span><span style="font-family: iransharp;">بررسی شد. در این روش سطح چربی مغز استخوان، سطح هسته‌های سلولی و سطح کلی دوایر در سطوح دوایر متحدالمرکز انتخابی محاسبه شد و از فرمول </span><span dir="LTR" style="font-family: iransharp;">N=Kr^Df</span><span style="font-family: iransharp;"> نیز ضریب فراکتالی مغز استخوان حاصل شد.</span></span></p> <p dir="RTL" style="text-align: justify"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:iransharp;"><strong>یافته‌ها: </strong>ضریب فراکتالی در هر سه مورد یعنی سطح کلی سلولی<span dir="LTR">(Sc) </span>و سطح هسته‌های سلولی <span dir="LTR">(Sn)</span> و تعداد سلول‌های مغز استخوان آنالیز شد، میزان ضریب فراکتالی متوسط روی سطوح سلولی ۰/۱۶&plusmn;۱/۷۲=<span dir="LTR">Df Sc</span>، و برای سطح هسته سلول‌ها ۰/۱۶&plusmn;۱/۶۵=<span dir="LTR">Df Sn</span> و برای تعداد کل سلول‌ها ۰/۱۳&plusmn;۱/۷۰=<span dir="LTR">Df Nn</span> بود<span dir="LTR">.</span><span style="font-size:10.0pt;"></span><br> <strong><span dir="RTL">نتیجه‌گیری: </span></strong><span dir="RTL">در شرایط نرمال ضریب فراکتالی در سطح دوبعدی و سه‌بعدی حدود ۱/۷ است. با روش این مطالعه که برای اولین‌بار در ایران انجام شد، ثابت شد که ساختار مغز استخوان شکل فراکتالی دارد</span>.</span></span></p> <p dir="ltr" style="text-align: justify"><strong>Aims: </strong>The normal architecture of bone marrow apparently is simple; however, there is an important feature that immature elements of bone marrow are never seen in peripheral blood of normal subjects and we can find these elements only in special conditions such as metastasis or leukemia. The aim of this study was to investigate the physical structure of bone marrow regarding fractal model and diffusion limited growth phenomenon.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> The archived slides of bone marrow biopsies (n=31) were obtained from pathology lab of Rassoul Akram hospital and were studied by Image cytometric method using Image-Pro Plus software. In this method, total surface of cells (Sc), the surface of cell nuclei (Sn) and the number of bone marrow cells (Nn) were computed and the fractal indices were calculated by N=Kr^Df formula.<br> <strong>Findings: </strong>Fractal indices Sc, Sn and Nn were found as Df Sc=1.72&plusmn;0.16, Df Sn=1.65&plusmn;0.16 and Df Nn=1.7&plusmn;0.13.<br> <strong>Conclusion: </strong>In normal conditions, the fractal indices are about 1.7 at two- and three-dimensional levels. This study, which was performed for the first time in Iran, shows that the structure of the bone marrow is fractal.&nbsp;</p> مغز استخوان, فراکتال, انتشار, محیط کوچک Bone Marrow, Diffusion, Fractals, Microenvironment 3 8 http://saremjrm.com/browse.php?a_code=A-10-1-2&slc_lang=fa&sid=1 P. Salehian پیروز صالحیان piroozsalehian@yahoo.com 10031947532846002153 10031947532846002153 Yes Sarem Cell Research Center (SCRC), Sarem Women’s Hospital, Tehran, Iran پژوهشکده تحقیقات سلولی- مولکولی و سلول‌های بنیادی صارم، بیمارستان ‌فوق تخصصی صارم، تهران، ایران A. Mohaghegh‎ عارفه محقق 10031947532846002154 10031947532846002154 No ‎Medicine Department, Medicine Faculty, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران M. Khosravi‎ مهدی خسروی 10031947532846002155 10031947532846002155 No ‎Medicine Department, Medicine Faculty, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران